14 de decembro de 2017

Decembro 2017: "De astros e castros, como a astronomía axuda á arqueoloxía"

Este venres 15 de decembro teremos unha charla moi interesante, porque sen saír de Compostela viaxaremos desde os castros ata os astros, aprenderemos como a astronomía pode axudar á arqueoloxía. Desde os planetas extrasolares ao Bosón de  Higgs ou aos modelos cosmolóxicos, a astronomía fascina á nosa sociedade. Pero a nosa non foi a única que viu o ceo como unha fonte de seguridade fronte ás súas dúbidas e problemas cotiáns e así o estudo do ceo doutras culturas abre unha xanela que permite á arqueoloxía entender novos aspectos das sociedades do pasado.



O noso relator será Antonio César González García (Valladolid, 1973) é Doutor en  Astrofísica pola Universidade de  Groningen (Holanda, 2003). Desenvolve o seu traballo no Instituto de Ciencias do Patrimonio (INCIPIT), realizando investigación en Astronomía Cultural. Con anterioridade realizou estancias posdoutorales no Instituto de Astrofísica de Canarias (2003-2006) e no departamento de Física Teórica da Universidade Autónoma de Madrid (2006-2010).

Dirixe na actualidade dúas teses relacionadas con temas de Astronomía Cultural na Universidade de Santiago de Compostela. Realiza labores docentes no Máster de Astrofísica, na materia de modelado numérico de procesos astrofísicos, da Universidade da Lagoa. Dirixiu tres cursos de posgrao e impartiu múltiples conferencias e cursos sobre esta liña de investigación en ámbitos diversos. Actualmente é Presidente da Sociedade Europea de Astronomía Cultural (SEAC). A súa liña principal de investigación en  Astrofísica foi o estudo da formación e evolución de galaxias a través de simulacións de  N-corpos. En concreto a súa tese supuxo un novo impulso ao estudo da formación de galaxias elípticas a través de fusións secas de compoñentes menores e ao seu impacto na relación  observacional coñecida como o Plano Fundamental. Durante a súa estancia na  UAM traballou con resultados de simulacións cosmolóxicas, dándolle así un coñecemento profundo das diferentes técnicas no campo.

Durante o período da súa tese doutoral implicouse nos estudos de astronomía cultural (arqueoastronomía e etnoastronomía), disciplina na que se converteu nun referente mundial. Comezou investigando as orientacións dos monumentos megalíticos de Holanda e Alemaña e a súa posible interpretación astronómica. Desde entón desenvolveu e liderou traballos de campo en España (centrados nas relacións astronómicas de xacementos Indoeuropeos, orientacións das cidades romanas de Hispania, orientacións das igrexas prerrománicas), Bulgaria (orientacións dos dolmens tracios), Turquía (orientacións dos monumentos Hititas), Chile (orientacións de xacementos  Incaicos), Francia (orientación da cidade romana de Lyon) e Xordania (orientacións de dolmens e de templos  Nabateos). Tamén desenvolveu colaboracións que involucran outras zonas como Mongolia, Sardeña, Exipto ou México. Destaca o seu desenvolvemento e aplicación de novas técnicas para a análise estatística dos datos no campo que están a abrir novas interpretacións. Cunha participación asidua nos congresos internacionais do campo, destaca a súa participación como autor ou coautor de oito contribucións ao recentemente editado Handbook  of  Archaeoastronomy  and  Ethnoastronomy (2015).

Participou en diversos programas de divulgación e charlas nos diversos centros en que estivo. Impartiu conferencias tanto enfocadas ao público en xeral como de alta divulgación. Neste sentido, destacan a participación en programas de televisión e radio ou nun dos Maratóns Científicos organizados polo Museo Nacional de Ciencia e Tecnoloxía.

O venres 15 de decembro ás 21:00 no Café Airas Nunes de Compostela. Vémonos!
Ler máis...
21 de novembro de 2017

Novembro 2017: "Qué pode aportar a ciencia ao feminismo?"

"Que pode aportar a ciencia ao feminismo?" Análise social desde a perspectiva da selección sexual e a súa influencia na mente humana.

A utilización dos coñecementos obtidos desde a ciencia para entender o comportamento humano é algo que observamos en moitas áreas, desde a psiquiatría ata a economía. Pero a unificación da etoloxía e a bioloxía evolutiva para entender e aplicar medidas en problemas que afectan á sociedade é algo que levamos tentando unificar, sen grandes froitos, desde os anos oitenta.

Nesta charla falarase de tres comportamentos que afectan moito ao devir social, como son a agresión, a percepción do atractivo e a cooperación, desde unha perspectiva etológica e xenética. Tentando xuntar os coñecementos acadados desde a ciencia para demostrar como na flexibilidade que observamos no fenotipo dos individuos é onde reside a esperanza de cambio a mellor.

A nosa relatora será a bióloga Marta Iglesias. É investigadora predoctoral no programa de neurociencias da Fundación Champalimaud de Lisboa. A súa investigación céntrase en como a evolución modula o comportamento en contextos competitivos como son a selección sexual e a agresión.

Vémonos o venres 24 de novemobro no Café Airas Nunes de Compostela!


Ler máis...
19 de outubro de 2017

Outubro 2017: "Economía e pseudociencia"

Xa temos preparada a charla de outubro! Este mes falaremos de economía. De catro aspectos que distorsionan, por dicilo mainamente, a realidade da investigación económica. Un é o xeito en que calquera discurso aparentemente coherente pasa a ser crido sen crítica por unha banda da sociedade por motivos seguramente ideolóxicos. O segundo aspecto refírese á toma de decisións de políticas económicas polos poderes públicos que non se basean en evidencias ou que son directamente contrarias a elas. En terceiro lugar falaremos da metodoloxía científica que hai detrás da economía académica e da que carecen as ideas económicas que non teñen cabida nela. Ao fin ofreceranse algunhas aclaracións sobre onde atopar a ideoloxía na economía.

O noso relator será José Luis Ferreira. É profesor titular no Departamento de Economía e director do Master en Economía da Universidade Carlos III de Madrid. Despois de estudar na Euskal-Herriko Unibertsitatea doutorouse na Northwestern University e, tras pasar pola University of Pennsylvania, finalmente ficou na Carlos III. As súas áreas de investigación inclúen a teoría de xogos, a organización industrial, a economía experimental e a metodoloxía da economía. Adoita publicar en revistas académicas de prestixio como o Journal of Economic Theory ou Games and Economic Behavior. Recentemente publicou un libro titulado Economía y Pseudociencia. É editor e colaborador do blog colectivo sobre Economía Nada es Gratis, participa no proxecto de divulgación científica Mapping Ignorance e mantén un blog persoal (Todo lo que sea verdad) onde fala cumpridamente de economía, método científico, filosofía e política desde a perspectiva dun economista.

O venres 27 de outubro ás 21:00 no Airas Nunes Café de Compostela. Vémonos!


Ler máis...
19 de setembro de 2017

Setembro 2017: "En busca da fonte da eterna xuventude"

Comezamos novo curso de charlas en Escépticos no Pub Compostela, e o facemos falando da fonte da eterna xuventude:

Un dos soños recorrentes ao longo da historia da humanidade foi o de bater á natureza e facernos donos do noso destino, fuxindo con iso da morte. Multitude de lendas soñaron a posibilidade de gozar da eterna xuventude, conseguindo a inmortalidade.

Desde a expansión do método científico no ámbito da medicina moderna, o número de estratexias terapéuticas derivadas do noso coñecemento detallado da orixe das enfermidades levounos a un crecemento insospeitado da supervivencia media da poboación humana. Isto, xunto ao aumento das condicións hixiénicas, permitiu duplicar no último século a esperanza de vida. Con todo, só recentemente comezou a ciencia o estudo das causas moleculares do envellecemento para derivar estratexias para o seu atraso e mesmo a súa reversión. Terreo abonado para a charlatanaría, que hai de certo e posible no tratamento do envellecemento?

O noso relator será Manuel Collado Rodríguez. É doutor en Bioquímica e Bioloxía Molecular pola Universidade Autónoma de Madrid, traballou con anterioridade no Ludwig Institute for Cancer Research (LICR) de Londres, no Memorial Sloan-Kettering Cancer Center (MSKCC) de Nova York e no Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas de Madrid (CNIO). Na actualidade é investigador do SERGAS no Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS). Dirixe o laboratorio de Células Nai en Cancro e Envellecemento, stemCHUS, no Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS). Autor do blog de divulgación Fuente de la Eterna Juventud, centrado na investigación biomédica sobre as causas e as teorías do envellecemento, e estratexias para o seu atraso.



O venres 29 de setembro no Café Airas Nunes de Compostela!

Ler máis...
24 de maio de 2017

Xuño 2017: "Afecta a contaminación luminosa á nosa saúde?"

Cambiamos nesta ocasión o noso tradicional último venres de cada mes. Pasamos a charla do último venres de maio ao venres 16 de xuño, e falaremos de contaminación luminosa.

A luz artificial é un dos mellores inventos da humanidade. O seu constante progreso tecnolóxico liberounos das ataduras impostas polos ciclos naturais de luz e escuridade, permitindo extender as nosas actividades no espazo e no tempo. Porén, cada vez son máis as voces que alertan de que o uso indiscriminado da iluminación artificial pode dar lugar a consecuencias non desexadas, englobadas baixo o termo xenérico de 'contaminación luminosa'. Están xustificados os temores de que a contaminación luminosa afecte a aspectos relevantes das nosas vidas?


Salvador Bará é físico da área de óptica da USC, e traballa en temas relacionados coa contaminación luminosa. Promoveu, en colaboración con MeteoGalicia, a posta en marcha da Rede Galega de Medida do Brillo do Ceo Nocturno, e codirixiu con Ana Ulla os traballos de investigación que deron lugar á concesión da certificación Starlight para o Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia. Forma parte do grupo promotor da Red Española de Estudios sobre la Contaminación Lumínica e é membro do Comité Español de Iluminación, da International Dark-Sky Association e da Asociación Galega de Comunicación de Cultura Científica e Tecnolóxica.

Máis info en http://webspersoais.usc.es/persoais/salva.bara/index.html

Vémonos o día 16 de xuño ás 21.00 no Airas Nunes Café de Compostela!

Ler máis...